EMİRYAKUP KÖYÜ KURULUŞ TARİHÇESİ

Emiryakup Köyü’ ne Kırım’ dan gelen Tatarların yerleştirilmesi hakkında net bir tarih yoktu. Ancak tevatüren 1. Kırım Harbi (1854-56) sıralarında gelindiği ifade edilmekteydi. Bu konu hakkında Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği olarak “ipuçları” bulmak için epeyce çaba sarf ettik ve sonunda kati bir sonuca ulaştık.

Tevatür bilgiler şunlardır:

1- Kırım’ dan (Gurzuf limanı) bir gemi ile doğrudan Tekirdağ’ a gelinmiştir.
2- Tekirdağ Hükümet İdaresi gelen kafileyi Rüstempaşa Camii Külliyesinde geçici süre için konaklatmıştır.
3- Paşa camiinde konaklamakta iken halen sağ olan Hafız Mehmet İldeniz’ in büyük dedesi (Süleyman) doğmuştur. Bu kişinin mezarı Tekirdağ eski mezarlıkta metfundur. (Garajın olduğu yerde)
4- Kafile buradan ailelerin birbirlerine yakınlık durumlarına göre ikiye ayrılmıştır.
5- Bir kafile o gün adı Saray’a İlçesine bağlı Büyük Manika şimdi Büyük Yoncalı denilen köye yerleştirilmiştir.
6- Bir kafile de Avşar-Çanakçı Köyüne götürülmüştür.
7- Avşar-Çanakçı Köyünde yerli köylülerle Tatarlar arasında geçimsizlik zuhur edince, Hayrabolu’ da görev yapan asayişten sorumlu bir Binbaşı Tatar kafileyi alarak o anda tamamen boş halde olan Emiryakup Köyüne getirip yerleştirmiştir. (Binbaşı’ nın da Tatar olduğu rivayeti yaygındır)
8- Köye yerleşen Tatarlar ilk önce kendilerine yeni mezarlık yapmışlar ve eski mezarlığa hiçbir cenazeyi gömmemişlerdir.
9- Yine Emiryakuplular kendilerinin Kırım-Bahçesaray’ dan geldiklerine inanmaktadırlar.
10- Ankara-Bilkent Üniversitesinde öğretim üyeliği yapan Kırım tarihi, kültürü, göçleri üzerinde uzman olan Doç. Dr. Hakan Kırımlı iinceleme yapmak için  Emiryakup’ a geldiğinde köy insanın Tatarca şivesinden onların Bahçesaray’ dan geldiklerini teyit etmiştir.
11- Köy derneklerince ilan edilen 1854 rakamını Hakan Kırımlı Hoca “yanlış, hiçbir yerde böyle bir kayıt yok, ama 1861 kuvvetli ihtimaldir” demiştir.

 MANTIK KURUYORUZ

Büyükyoncalı ile aynı anda geldiğimize göre tarih bulma konusunda gözlerimizi bu beldeye çevirdik. B. Yoncalı kendi tarihini bulursa bunun Emiryakup için de geçerli olacağını düşündük.

“Büyükyoncalı’ nın Dününe Yolculuk (Selman AKI)” Bu kitap  B. Yoncalı Belediye’ nin Kültür yayınıdır. Bu araştırma kitabını okuduk. Görülüyor ki içindeki bilgiler Emiryakupluların da işine yarayacak cinsten.

Kitabın 26. sayfasında Eğitimci-Yazar Rafet TOPUZ’ un bilgilerine yer verilmiş. (şimdi merhumdur. Ben onunla görüştüm, konuştum ve bu bilgileri bizzat ağzından da dinledim) Köyün Kuruluşu hakkında şunları yazmış: “Büyükyoncalı 1854-1856 Kırım Savaşı’ ndan sonra doğrudan Kırım’ dan gelenler tarafından kurulmuştur. " (Doğrudan kelimesine dikkat ediniz. Emiryakup Köyü sakinlerine göre de ‘ doğrudan ‘ gelindiği ifade ediliyor.) Emiryakup Köyü eskidir. Yavuz Sultan Selim' in hudutnama adlı eserde  köyün adı " Mir-i yakup kariyeh olarak geçmektedir. Kırımlı Tatarları köye geldikleri zaman Emiryakup boş bir köydü. Ve adeta ormanlar içindeydi. Eskiler Dokuzyalak çeşmesine giderken yoldan çekinirler hele kadınlar asla yalnız gitmezlerdi. İşte bu boş olan köye Tatarların gelişi 1861 dir. Köye daha sonraki yıllarda da Kırım’ dan gelenler olmuştur.

Kırımlı göçmenler  ilk önce gemiyle Tekirdağ iskelesine gelmiş, Rüstempaşa külliyesinde iskana tabi tutulmuştur.  Kafilenin başına  da Tatar olan bir muallim görevlendirilmiştir. Bu aile soyadı kanunu çıkınca "Derbent" soyadını alacaktır. Derbent ailesi halen Tekirdağ' da yaşamaktadır. Ve Emiryakuplularca gayet iyi tanınan ve Tatar olan kefenci Kemal (Tanrısever) sülalesiyle de akrabalıkları vardır. Kısa bir müddet sonra Tatar göçmnelerden bir kısmı önce " Avşar-Çanakçı" köyüne ve daha sonra Emiryakup' a nakledilmiştir. Diğer grupsa  Saray’ a gönderilmiştir. Rafet Topuz Kırım’ dan gelen kafilenin başkanı Habib Bey olduğunu ifade ediyor.

BÜYÜKYONCALI’ NIN KURULUŞU

Kitabın 31 sayfasında köyün kuruluşu hakkında şu kayıtlar var.Yard. Doç.Güler Yarcı’ nın kaleminden okuyalım:

“…  KIRIM Harbi’ nden hemen sonraki yıllarda yaşanan gelişmeler, bu bakımdan hususi önem arz eder. Babıâli (Hükümet merkezi)  Mayıs 1861 de Kırım ve Yaltalı Tatarların Saray kazasında iskân edilmelerini uygun gördü.

“ 26L 1277 / 7 Mayıs 1861’ de Tekfurdağı’ nda (Tekirdağ) toplanmış bulunan muhacirlerin Saray Kazasında bir an önce istihdam edilmeleri isteniyor. Bu maksatla kaza dâhilinde muhacirlerin ikameti planlanan haneler hızlı bir şekilde inşa ettiriliyordu. Gerek inşaat safhasında yapılacak işler, gerekse göçmenlerin inşaat bitiminde kendilerine tahsis edilen hanelere özenle yerleşmeleri için 27L 1277 / 8 Mayıs 1861 de verilmiş olan talimat dikkatle uygulanıyordu.”

Yard. Doç. Dr. Güler Yarcı’ nın araştırmasında, “7 Mayıs 1861’ de Tekirdağ’ da toplanan Kırım ve Yaltalı Tatarların Osmanlı Hükümeti tarafından Saray kazasında iskân edilmelerini uygun gördüğünü, iskân için yapılacak muamelelerin Tanzimat Meclisi tarafından karşılanarak, bir talimat çerçevesinde ilgililere tembih edildiği, konuyla ilgili tedbirlerin 16 Haziran 1861 –tarihli- bir fermanla gönderildiği belirtilmektedir.” Denilmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

7 Mayıs 1861 Kırım’ dan Tekirdağ’ a geliş tarihi olmaktadır.
16 Haziran 1861 tarihli (Sultan Abdülaziz) Fermanla muhacirlerin gideceği yerlerin belirlendiği anlaşılmaktadır.

Fakat Yoncalı’ da 300 hanenin inşaat yapımı devam ettiği için yerleştirmenin bundan sonraki aylarda olacağı aşikârdır.

Eldeki bu net kaynaklara göre;

Emiryakuplular, geliş tarihini yeniden ve kesin olarak düzeltilmelidir.

Bundan önce neşredilen “Romanya’ dan gelmişiz… Kırklareli tarafından gelmişiz” gibi bilgiler zaten yanlıştı şimdi daha da yanlış olduğu anlaşılmaktadır. Esasen Emiryakup’ a 93 Harbi (1877) yıllarında ve (1945) 2. Dünya savaşı sonrası gelenler de olmuştur. (Şoför Hasan gibi) Ama bu ana gövde olan ilk kafilenin geliş tarihini etkilemez.

Emiryakup için geliş tarihini tespit çalışmalarımız net şekilde belli olmuştur. Bundan sonra bu bilgiler doğru olarak yazılmalı, eski kayıtlar düzeltilmelidir.

Kırım Türkleri Derneğimizin bu çalışmasıyla takdire şayan bir sonuç elde etmiştir.